Welkom bij Weermiddelen.NL

Een weermiddel of versterking is een plaats die door voorbereidingen meer verdedigingskracht biedt aan de militairen die er gebruik van maken. De website gaat over het verdedigen van gebied door versterkingen. Om te beginnen gaat het erom het verhaal van de Belgische vesting Eben-Emael te vertellen. Zowel uit het oogpunt van de Belgische verdediger als de Duitse aanvallers.

De vesting Eben-Emael

De vesting Eben-Emael is een geheel van bijna twintig bunkers die ingegraven zijn in een mergelplateau aan de Belgische Oostgrens. De vesting ligt ten westen van Maastricht.

De vesting Eben-Emael is na de Eerste Wereldoorlog aangelegd met twee doelen. Ten eerste om als onderdeel van een serie forten de stad Luik te beschermen tegen een aanval uit Duitsland. Deze positie om Luik heet de Position Fortifiée de Liege I. En ten tweede het Belgische leger en haar bondgenoten tijd te doen winnen om zich op te stellen. Toen de Duitse aanval in 1940 kwam, bleek de hoop dat Eben-Emael tijd zou winnen een noodlottige misrekening.

Blok IV

Blok IV met antitankgracht

De ligging van Eben-Emael

De plaats van de vesting is gekozen vanwege de obstakels die het landschap biedt tegen een aanvaller uit het oosten. De rivier de Maas en het Albertkanaal fungeren als enorme hindernissen tegen de manschappen en wagens van een leger dat vanuit Duitsland naar het westen van België of Noord-Frankrijk wil oprukken. Echter, legers beschikken over een geniekorps dat met voorgefabriceerde bruggen en pontons waterobstakels kan overwinnen. Door de bruggen te vernielen en de waterobstakels te voorzien van ondergrondse manschappenverblijven, observatieposten, mitrailleurs en geschut, kan een leger van tienduizenden mannen dagen worden tegengehouden.

De hindernissen

De Maas is ongeveer 80 meter breed in het gebied bij Maastricht en Luik. De breedte van het Albertkanaal is ongeveer 50 meter breed en tot 60 meter diep ter hoogte van de vesting.

Fort Eben-Emael - Blok 01

Uitzicht over Albert Kanaal en de Maas vanaf Blok 01

Het plateau van Caestert

De vesting Eben-Emael is in het plateau van Caestert ingegraven. De Sint-Pieterberg is een onderdeel van dit mergelplateau.

De versterkingen

In de mergel langs het Albertkanaal zijn een tankgracht, tunnels, versterkte manschappenverblijven uitgegraven. Verder zijn 17 bunkers met mitrailleurs, artillerie en afweergeschut aangebracht. De vesting biedt faciliteiten aan een garnizoen van 1.200 manschappen van het Belgische leger. Met de ervaringen van de Eerste Wereldoorlog in het achterhoofd is Eben Emael ingericht om het garnizoen van te voorzien in alle menselijke noden tijdens een langdurige bestorming en een onophoudelijk artilleriebombardement. Daartoe bevat het enorme ondergrondse fort slaapzalen voor de rust. Voor de verzorging van de inwendige mens zijn er voorraadkamers en een naar de maatstaven van de jaren dertig volledig uitgeruste keuken voor de bereiding van fijne Belgische spijzen. Voor de verzorging van de uitwendige mens zijn er waszalen en zelfs douches. Er is een klein en veilig ondergronds hospitaal. Er is een machinekamer, waar de machines die het fort van kracht, warmte en beweging voorzien, een plaats vinden. Diep en veilig ondergronds zijn munitieopslagkamers. De afstand tussen de munitieopslagkamers en het geschut wordt overbrugd door een smalspoor waarover de soldaten munitiewagentjes met granaten konden duwen.

De Verdediging

De verdediging van het fort vond niet alleen vanuit het fort plaats, maar ook vanuit de omgeving. Een deel van het garnizoen was gelegerd in dorpen in de omgeving. Indien aanvallers in het fort waren doorgedrongen, of de toegang geblokkeerd was niet het volledige garnizoen opgesloten. En konden de omliggende troepen het fort ontzetten. Vanuit de forten bij Luik kon Eben Emael onder vuur genomen worden zodat aanvallers die te dicht genaderd waren om vanuit het fort beschoten te worden, vanuit een buurfort bestookt kon worden.

Het Garnizoen

Het garnizoen was in drie delen verdeeld. Één deel bestaat uit de commandant en de verzorgingsstaf en twee delen verdedigen de vesting of van binnen of van buiten. De verzorgingsstaf bestond uit medisch personeel voor het verzorgen van zieken en gewonden alsmede technisch personeel voor onderhoud en reparatie van wapens en uitrusting.